{"id":1295,"date":"2025-10-27T02:11:34","date_gmt":"2025-10-27T01:11:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/?p=1295"},"modified":"2025-11-05T23:11:46","modified_gmt":"2025-11-05T22:11:46","slug":"porzucenie-windows-na-rzecz-systemu-linux-tipstricks-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/2025\/10\/porzucenie-windows-na-rzecz-systemu-linux-tipstricks-czesc-1\/","title":{"rendered":"Porzucenie Windows na rzecz systemu Linux &#8211; Tips&#038;Tricks &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 1"},"content":{"rendered":"Ostatnimi czasy troch\u0119 wi\u0119cej si\u0119 poruszam, i pracuj\u0119 z wi\u0119ksza ilo\u015bci\u0105 komputer\u00f3w. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce producent og\u0142osi\u0142 porzucenie wsparcia dla Windows 10, a kolejne wydanie z punktu widzenia prywatno\u015bci wydaje si\u0119 nie\u015bmiesznym \u017cartem. Dlatego na maszynach typu desktop postanowi\u0142em porzuci\u0107 Windows 10 na rzecz systemu operacyjnego Linux. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce jest to fajny temat by pokaza\u0107, \u017ce si\u0119 da, i sprzeda\u0107 kilka rozwi\u0105za\u0144 na problemy, z kt\u00f3rymi si\u0119 zetkn\u0105\u0142em. Zapraszam do materia\u0142u!<\/p>\n<p>Na wst\u0119pie, pragn\u0119 przybli\u017cy\u0107 (bardzo og\u00f3lnie i prostym j\u0119zykiem) co zyskuj\u0119 korzystaj\u0105c z systemu Linux, oraz og\u00f3lny zarys czym on w zasadzie jest. Je\u017celi jeste\u015b zaawansowanym u\u017cytkownikiem tego systemu, mo\u017cesz od razu przej\u015b\u0107 do drugiej cz\u0119\u015bci, gdzie zaczn\u0119 od napotkanych problem\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/wp-content\/2025\/10\/screenshot-linux.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1306 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/wp-content\/2025\/10\/screenshot-linux-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/wp-content\/2025\/10\/screenshot-linux-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.marcinwilk.eu\/wp-content\/2025\/10\/screenshot-linux-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.marcinwilk.eu\/wp-content\/2025\/10\/screenshot-linux-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.marcinwilk.eu\/wp-content\/2025\/10\/screenshot-linux-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/www.marcinwilk.eu\/wp-content\/2025\/10\/screenshot-linux-2048x1152.jpg 2048w, https:\/\/www.marcinwilk.eu\/wp-content\/2025\/10\/screenshot-linux-1200x675.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 85vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><!--more--><br \/>\n<div class=\"su-table su-table-alternate\">\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Lista wpis\u00f3w tej serii:<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n\n<div class=\"su-posts su-posts-teaser-loop \">\n\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<div id=\"su-post-1295\" class=\"su-post \">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"su-post-title\"><a href=\"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/2025\/10\/porzucenie-windows-na-rzecz-systemu-linux-tipstricks-czesc-1\/\">Porzucenie Windows na rzecz systemu Linux &#8211; Tips&#038;Tricks &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 1<\/a><\/h2>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<div id=\"su-post-1330\" class=\"su-post \">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"su-post-title\"><a href=\"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/2026\/01\/porzucenie-windows-na-rzecz-systemu-linux-tipstricks-czesc-2\/\">Porzucenie Windows na rzecz systemu Linux &#8211; Tips&#038;Tricks &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 2<\/a><\/h2>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Zadam sobie kilka pyta\u0144 o to \"z czym to si\u0119 je\", tego Linuxa:<\/p>\n<div class=\"su-list\" style=\"margin-left:0px\">\n<ul>\n<li><i class=\"sui sui-linux\" style=\"color:#333\"><\/i> <a href=\"#why-linux\">Dlaczego Linux?<\/a><\/li>\n<li><i class=\"sui sui-linux\" style=\"color:#333\"><\/i> <a href=\"#what-is-linux\">Czym jest Linux?<\/a><\/li>\n<li><i class=\"sui sui-linux\" style=\"color:#333\"><\/i> <a href=\"#what-are-linux-distros\">Co to s\u0105 dystrybucje systemu Linux?<\/a><\/li>\n<li><i class=\"sui sui-linux\" style=\"color:#333\"><\/i> <a href=\"#linux-open-source\">Co to znaczy, \u017ce Linux jest Open Source?<\/a><\/li>\n<li><i class=\"sui sui-linux\" style=\"color:#333\"><\/i> <a href=\"#software-for-linux\">Sk\u0105d bra\u0107 programy na Linuxa? Repozytoria? Paczki?<\/a><\/li>\n<li><i class=\"sui sui-linux\" style=\"color:#333\"><\/i> <a href=\"#is-linux-hard\">Czy Linux jest trudny?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h5 id=\"why-linux\">Dlaczego Linux? I tutaj odpowiedzi jest wiele:<\/h5>\n<p>&#8211; Interoperacyjno\u015b\u0107 (czyli, \u017ce dogaduje si\u0119 z wieloma innymi systemami, i pozwala na dobr\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119).<br \/>\n&#8211; Bezpiecze\u0144stwo (wiele system\u00f3w Linux ma bardzo d\u0142ugie wsparcie, specjalne mechanizmy ochrony systemu i jego wra\u017cliwych plik\u00f3w, wbudowane rozwi\u0105zania chroni\u0105ce sie\u0107 typu firewall, wbudowane rozwi\u0105zania do ochrony naszych danych jak narz\u0119dzia do kopii zapasowych czy migawki na poziomie systemu plik\u00f3w).<br \/>\n&#8211; Linux to uwolnione (od demon\u00f3w ludzkiej chciwo\u015bci) oprogramowanie, jak i wiele program\u00f3w na niego tworzonych.<br \/>\n&#8211; Niesko\u0144czone mo\u017cliwo\u015bci konfiguracyjne (tutaj wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzeczy mo\u017cna zrobi\u0107 na wiele r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w dopasowanych do r\u00f3\u017cnych potrzeb, nie ma jednej s\u0142usznej drogi).<br \/>\n&#8211; Mnogo\u015b\u0107 oprogramowania (poza aplikacjami typowo pisanymi na system Linux, mo\u017cna uruchamia\u0107 sporo program\u00f3w czy gier pisanych na Windows za pomoc\u0105 odpowiednich narz\u0119dzi)<br \/>\n&#8211; Masa pomocnych informacji w sieci, w tym \u015bwietnych podr\u0119cznik\u00f3w dost\u0119pnych dla dos\u0142ownie ka\u017cdej komendy.<br \/>\n&#8211; Wa\u017cny jest dla mnie tak\u017ce fakt, i\u017c z systemu Linux korzystam od dziesi\u0119cioleci na serwerach, co powinno by\u0107 dla mnie du\u017cym u\u0142atwieniem (nie boj\u0119 si\u0119 szuka\u0107 rozwi\u0105za\u0144, oraz nie poddaje si\u0119 \u0142atwo, je\u017celi nie s\u0105 one oczywiste).<br \/>\n&#8211; Cena! Znaczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 system\u00f3w Linux mo\u017cna pobra\u0107 za darmo i u\u017cywa\u0107 bez ponoszenia dodatkowych koszt\u00f3w.<\/p>\n<h5 id=\"what-is-linux\">Czym w zasadzie jest Linux?<\/h5>\n<p>Tak naprawd\u0119 s\u0142owo Linux odnosi si\u0119 do samego tak zwanego j\u0105dra systemu operacyjnego &#8211; g\u0142\u00f3wnego programu, odpowiedzialnego za podstawowe dzia\u0142ania jak komunikacja oprogramowania ze sprz\u0119tem, oraz ramy logiczne w kt\u00f3rych oprogramowanie dzia\u0142a.<br \/>\nKompletny system operacyjny (czyli j\u0105dro systemu + programy pozwalaj\u0105cego korzysta\u0107 z jego funkcji) powinno si\u0119 nazywa\u0107 GNU\/Linux &#8211; GNU od zestawu podstawowych program\u00f3w, oraz Linux jako j\u0105dro, kt\u00f3re umo\u017cliwia im dzia\u0142anie.<br \/>\nJa dla w\u0142asnej wygody pisz\u0105c Linux b\u0119d\u0119 mia\u0142 na my\u015bli kompletny system operacyjny, poniewa\u017c z punktu widzenia praktycznego &#8211; nikt samego j\u0105dra nie u\u017cywa, i og\u00f3lnie przyj\u0119\u0142o si\u0119 m\u00f3wi\u0107 Linux o ca\u0142ym systemie.<\/p>\n<h5 id=\"what-are-linux-distros\">Co to s\u0105 dystrybucje systemu Linux?<\/h5>\n<p>Nie ma jednego systemu Linux. R\u00f3\u017cne firmy, fundacje, czy grupy hobbyst\u00f3w tworz\u0105 w\u0142asne, kompletne systemy operacyjne zawieraj\u0105ce j\u0105dro Linux i r\u00f3\u017cne zestawy oprogramowania, skonfigurowane i dobrane tak, aby ich zdaniem najlepiej sprawdza\u0142y si\u0119 w r\u00f3\u017cnych zadaniach. To w\u0142a\u015bnie s\u0105 dystrybucje systemu Linux. Takie bardziej popularne to na przyk\u0142ad:<br \/>\nLinux Mint, Ubuntu Linux, Fedora, Zorin, Suse Linux, Debian, RedHat Enterpreise Linux (RHEL), Arch Linux czy NixOS.<br \/>\nCiekawostka: Android w smartfonach to te\u017c Linux!<br \/>\nGrafika prezentuj\u0105ca rozga\u0142\u0119zienie na r\u00f3\u017cne dystrybucje w okresie czasu: <a href=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/1\/1b\/Linux_Distribution_Timeline.svg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/1\/1b\/Linux_Distribution_Timeline.svg<\/a><\/p>\n<h5 id=\"linux-open-source\">Dlaczego m\u00f3wi si\u0119, \u017ce Linux jest Open Source?<\/h5>\n<p>Linux, a w zasadzie jego j\u0105dro i programy podstawowe tworzone s\u0105 inaczej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 aplikacji znanych z Windows. Ich kod \u017ar\u00f3d\u0142owy jest bowiem licencjonowany na zasadach umo\u017cliwiaj\u0105cych zar\u00f3wno ich podgl\u0105d jak i modyfikacje. Ta sama licencja m\u00f3wi tak\u017ce, \u017ce taka zmieniona wersja (np. usprawniona przez programist\u00f3w jakiej\u015b firmy) musi zosta\u0107 tak\u017ce opublikowana i udost\u0119pniona wszystkim. Dzi\u0119ki temu kiedy du\u017ce firmy usprawniaj\u0105 dzia\u0142anie Linuxa to zyskuj\u0105 na tym wszyscy (tak\u017ce osoby, kt\u00f3re pobra\u0142y go i u\u017cywaj\u0105 za darmo).<\/p>\n<h5 id=\"software-for-linux\">Sk\u0105d pobiera\u0107 programy na Linuxa? Czym s\u0105 repozytoria i pakiety\/paczki?<\/h5>\n<p>W systemie Linux g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em program\u00f3w s\u0105 tworzone przez tw\u00f3rc\u00f3w konkretnych dystrybucji centra (serwery z pokatalogowanymi programami, ich opisem, oraz numerem wersji) &#8211; to w\u0142a\u015bnie je nazywamy w \u015bwiecie Linuxa repozytoriami oprogramowania, cz\u0119sto u\u017cywa si\u0119 skr\u00f3tu<br \/>\n<em>repo<\/em>. Pakiety\/paczki to nic innego jak w\u0142a\u015bnie programy, przygotowane w pliku gotowym do zainstalowania w systemie Linux. Jako, \u017ce sporo dystrybucji Linuxa ma w\u0142asne repozytoria, to cz\u0119sto zdarza si\u0119 \u017ce poszukiwany przez nas program mo\u017ce by\u0107 w innej wersji ni\u017c potrzebujemy, lub w og\u00f3le mo\u017ce on si\u0119 tam nie znajdowa\u0107 (poniewa\u017c tw\u00f3rcom np. ci\u0119\u017cko jest przygotowa\u0107 pakiety na wiele dystrybucji). Aby temu zaradzi\u0107 powsta\u0142y uniwersalne (dzia\u0142aj\u0105ce niezale\u017cnie od u\u017cywanej dystrybucji) pakiety: Flatpak, Snap oraz AppImage. Wszystkie one maj\u0105 pewne r\u00f3\u017cnice w sposobie dzia\u0142ania, ale nie ma si\u0119 sensu na razie na tym koncentrowa\u0107.<br \/>\nSama idea takich repozytori\u00f3w oprogramowania jest znana tak\u017ce z innych system\u00f3w:<br \/>\nWindows &#8211; Microsoft Store,<br \/>\nAndroid &#8211; Google Play,<br \/>\nOS X &#8211; Apple Store.<\/p>\n<h5 id=\"is-linux-hard\">Czy Linux jest trudny?<\/h5>\n<p>Nie. Po prostu wymaga troszk\u0119 czasu na nauczenie si\u0119 nowej filozofii w budowie systemu i tego jak go obs\u0142ugujemy. Ale w pracy codziennej jest tak samo efektywny jak Windows czy OS X. Jest nawet bardziej przyjazny, bo raz skonfigurowany &#8211; mimo wielu aktualizacji b\u0119dzie zawsze dzia\u0142a\u0142 tak samo, nie zmieniaj\u0105c sposobu dzia\u0142ania jak to czasami wypada w innych \u015brodowiskach. Co wi\u0119cej, nie wymaga od nas przesy\u0142ania naszych prywatnych danych do \u017cadnej firmy w celu ich analizy, oraz nie b\u0119dzie nas ostrzeliwa\u0142 reklamami.<\/p>\n<p>Teraz ma\u0142a uwaga, w tym tek\u015bcie nie b\u0119d\u0119 przedstawia\u0142 jak od podstaw zainstalowa\u0107 system Linux, B\u0119d\u0119 natomiast przedstawia\u0142 jakie problemy napotka\u0142em po przej\u015bciu na system Linux, oraz jak sobie z nimi radzi\u0142em.<\/p>\n<p>Swoj\u0105 drog\u0105, w\u0142a\u015bnie min\u0119\u0142o 20-lecie istnienia tej strony w mniej wi\u0119cej takiej formie, jest to wi\u0119c \u015bwietna okazja by wr\u00f3ci\u0107 do umieszczania wpis\u00f3w.<\/p>\n<div class=\"su-table su-table-alternate\">\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Lista wpis\u00f3w tej serii:<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n\n<div class=\"su-posts su-posts-teaser-loop \">\n\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<div id=\"su-post-1295\" class=\"su-post \">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"su-post-title\"><a href=\"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/2025\/10\/porzucenie-windows-na-rzecz-systemu-linux-tipstricks-czesc-1\/\">Porzucenie Windows na rzecz systemu Linux &#8211; Tips&#038;Tricks &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 1<\/a><\/h2>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<div id=\"su-post-1330\" class=\"su-post \">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"su-post-title\"><a href=\"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/2026\/01\/porzucenie-windows-na-rzecz-systemu-linux-tipstricks-czesc-2\/\">Porzucenie Windows na rzecz systemu Linux &#8211; Tips&#038;Tricks &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 2<\/a><\/h2>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<input class=\"fooboxshare_post_id\" type=\"hidden\" value=\"1330\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ostatnimi czasy troch\u0119 wi\u0119cej si\u0119 poruszam, i pracuj\u0119 z wi\u0119ksza ilo\u015bci\u0105 komputer\u00f3w. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce producent og\u0142osi\u0142 porzucenie wsparcia dla Windows 10, a kolejne wydanie z punktu widzenia prywatno\u015bci wydaje si\u0119 nie\u015bmiesznym \u017cartem. Dlatego na maszynach typu desktop postanowi\u0142em porzuci\u0107 Windows 10 na rzecz systemu operacyjnego Linux. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce jest to fajny temat by &hellip; <a href=\"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/2026\/01\/porzucenie-windows-na-rzecz-systemu-linux-tipstricks-czesc-2\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201ePorzucenie Windows na rzecz systemu Linux &#8211; Tips&#038;Tricks &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 2\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[183,4,122,1,65,123,35],"tags":[179,40,181,180,42,182,37,36],"class_list":["post-1295","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-abandon-windows-to-linux","category-computers","category-desktop","category-life","category-linux","category-software","category-windows","tag-conversion","tag-linux","tag-operating","tag-os","tag-rhel","tag-system","tag-windows","tag-windows10"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1295"}],"version-history":[{"count":47,"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1394,"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1295\/revisions\/1394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marcinwilk.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}